Namazın farzları nelerdir?
Kısa cevap
Namazın farzları on ikidir. Namazdan önce yerine getirilen altısına şartlar denir: hadesten taharet (abdest/gusül), necasetten taharet, setr-i avret (örtünme), istikbal-i kıble, vakit ve niyet. Namazın içindeki altısına rükünler denir: iftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rükû, secde ve son oturuş (ka'de-i ahîre). Bunlardan biri eksik olursa namaz geçerli olmaz.
Namazın şartları (dışındaki farzlar)
- Hadesten taharet: Abdestsizlik ve cünüplükten temizlenmek; gerekiyorsa gusül yapmak, abdest almak.
- Necasetten taharet: Beden, elbise ve namaz kılınacak yerde namaza engel olacak kadar pislik varsa temizlemek.
- Setr-i avret: Örtünmesi gereken yerleri örtmek. Erkeklerde göbek altından diz kapağına kadar (diz dâhil), kadınlarda yüz, eller ve ayaklar dışında bütün vücut. Bu organlardan birinin dörtte biri, bir rükün süresi (yaklaşık üç tesbih) açık kalırsa namaz sahih olmaz. Vücudun rengini gösteren ince elbiseyle namaz kılınmaz.
- İstikbal-i kıble: Kâbe yönüne dönmek. Kıbleyi bilmeyen sorar, soracak kimse yoksa araştırıp kanaatine göre kılar; sonradan hata ettiğini anlarsa namazı iade etmez.
- Vakit: Namazı kendi vakti içinde kılmak; vakit girmeden kılınan namaz geçerli olmaz.
- Niyet: Hangi namazı kıldığını bilip Allah rızası için kalben dilemek. Dille söylemek müstehaptır; cemaatle kılan imama uymaya da niyet eder.
Namazın rükünleri (içindeki farzlar)
- İftitah tekbiri: Namaza "Allâhu Ekber" diyerek başlamak. Hanefîlere göre aslında şarttır, kıyama bitişik olduğu için rükünlerle birlikte sayılır. Ayakta, niyetten sonra ve cemaatle kılarken imamdan sonra alınır.
- Kıyam: Farz ve vacip namazlarda ayakta durmak. Gücü yetmeyen oturarak kılar; nafilelerde kıyam farz değildir.
- Kıraat: Ayakta Kur'an okumak. Hanefîlerde farz olan miktar en az üç kısa ayet veya bu uzunlukta bir ayettir. Üç ve dört rekâtlı farzların iki rekâtında; iki rekâtlı farzlar, vitir ve nafilelerin her rekâtında farzdır.
- Rükû: Eller dizlere erişecek kadar eğilmek.
- Secde: Alın, burun, eller, dizler ve ayak parmakları yere konarak her rekâtta iki kez secde etmek. Özürsüz olarak alın yere konmazsa secde geçersizdir.
- Ka'de-i ahîre: Namazın sonunda Ettehiyyâtü'yü okuyacak kadar oturmak.
Farz ile vacip arasındaki fark
Farzlardan biri terk edilirse namaz geçersiz olur ve yeniden kılınır. Vacipler ise (Fâtiha okumak, Fâtiha'dan sonra sure eklemek, ilk oturuş, ta'dîl-i erkân, selam vermek gibi) unutularak terk edilirse sehiv secdesi yapılır; bilerek terk edilirse namazın yeniden kılınması gerekir. Sünnetlerin terki namazı bozmaz, sehiv secdesi de gerektirmez; ancak mekruhtur.
Sık karışan durumlar
- Secdede burun: Alın konup burun konmazsa namaz geçerlidir, ancak özürsüz yapılması mekruhtur.
- Secdede ayaklar: Secde süresince ayak parmaklarından en az birinin yere değmesi gerekir; hiç değmezse secde sahih olmaz.
- Kadınlarda baş: Baş, namazda örtülmesi gereken yerlerdendir. Hanefîlere göre ayaklar örtülmesi gereken yerlerden değildir.
- Örtünün açılması: İrade dışında açılıp hemen örtülürse namaz bozulmaz.
Mezhep farkları
- Niyet: Hanefîlerde şart, Şâfiîlere göre rükündür.
- Kıraat: Şâfiîlere göre asgari farz kıraat her rekâtta Fâtiha'dır ve farzların üçüncü ve dördüncü rekâtlarında da rükündür.
- Ta'dîl-i erkân: Şâfiî, Mâlikî, Hanbelîler ve Hanefîlerden Ebû Yûsuf'a göre farzdır; Hanefî mezhebindeki kuvvetli görüşe göre vaciptir.
- Selam: Şâfiîlere göre ilk selam farzdır; Hanefîlere göre vaciptir.
- Kadının ayakları: Diğer mezheplerde örtülmesi farz olan yerlere dâhildir.
İlgili ayetler
- Bakara 2:144 —
(Bundan böyle), yüzünü Mescid-i Haram yönüne çevir.
- Müzzemmil 73:20 —
Artık Kur'an'dan kolayınıza geleni okuyun.
Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.
Sık sorulanlar
Namazın kaç farzı vardır?
On iki: altısı namazdan önceki şartlar, altısı namazın içindeki rükünlerdir.
Sadece Fâtiha okumak farzı yerine getirir mi?
Evet, farz olan kıraat yerine gelir. Ancak Hanefîlere göre ilk iki rekâtta Fâtiha'dan sonra sure veya üç kısa ayet okumak da vaciptir; unutulursa sehiv secdesi gerekir.
Kıbleyi yanlış yöne dönerek kıldım, namazım geçerli mi?
Araştırıp kanaatinize göre kıldıysanız ve hatayı namazdan sonra öğrendiyseniz namaz geçerlidir. Namaz içinde anlarsanız doğru yöne dönüp devam edersiniz. Araştırmadan rastgele bir yöne kıldıysanız ve yön yanlışsa namazı iade edersiniz.
Ta'dîl-i erkân farz mı?
Hanefî mezhebindeki kuvvetli görüşe göre vaciptir; Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîlere göre farzdır. Rükû, secde ve aralarında en az bir "Sübhânallah" diyecek kadar durmak gerekir.
Elif'te
Elif'teki İlmihal bölümünde namazın şartları ve rükünleri yer alır; Namaz Rehberi kılınışı adım adım gösterir. Kıble pusulası yönü bulmana yardım eder; aklına takılan bir durumu Elif'e Sor'a sorup cevabın kaynağını görebilirsin.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — Namazın farzları ve vacipleri (s. 144–148)
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Namazda niyet sadece kalben yapılsa yeterli olur mu?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kıbleye doğru yönelmeden kılınan namaz geçerli olur mu?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Namazda sadece Fâtiha okumakla farz kıraat yerine gelir mi?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Ta'dîl-i erkânın hükmü nedir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Secdede burnun yere değmesinin hükmü
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Secdede ayakların yerden kesilmesi
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kadınlar çıplak ayakla namaz kılabilir mi?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Namazda örtülmesi gereken yeri açılanın namazı
- TDV İslâm Ansiklopedisi — Namaz
Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.