Sehiv secdesi nasıl yapılır?
Kısa cevap
Sehiv secdesi, namazda unutarak bir vacibi terk eden veya geciktiren ya da bir farzı geciktiren kişinin yaptığı iki secdedir ve Hanefîlere göre vaciptir. Son oturuşta yalnız Tahiyyât okunur, sadece sağa selam verilir, iki secde yapılır, tekrar oturulup Tahiyyât, Salli, Bârik ve dualar okunur ve iki tarafa selam verilerek namaz bitirilir.
Adım adım nasıl yapılır?
- Son oturuşta yalnız Tahiyyât (Ettehiyyâtü) okunur.
- Yalnız sağ tarafa selam verilir.
- "Allâhu ekber" denerek secdeye gidilir; üç kez "Sübhâne Rabbiye'l-a'lâ" denir.
- Tekbirle oturulur, tekrar tekbirle ikinci secdeye gidilir; üç kez tesbih söylenir.
- Tekbirle oturulur; Tahiyyât, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ duaları okunur.
- Önce sağa, sonra sola selam verilir.
Hangi durumlarda gerekir?
- İlk oturuşu unutup kalkmak: oturmaya daha yakınsa geri döner, oturur; ayağa kalkmaya daha yakınsa dönmez ve sonunda sehiv secdesi yapar.
- İlk oturuşta Tahiyyât'tan sonra "Allâhümme salli alâ Muhammed" diyecek kadar okumak (üçüncü rekâta kalkış gecikir).
- Fâtiha ile ilgili hatalar: farzın ilk iki rekâtında Fâtiha'yı okumamak veya tekrar okumak, sureden sonra Fâtiha'yı hatırlamak, zammı sureyi okumamak.
- Oturuşlarda Tahiyyât'ı okumamak veya ilk oturuşta iki kez okumak.
- Vitirde kunutu unutmak, bayram tekbirlerini eksik veya fazla yapmak.
- Son oturuşu unutup kalkmak: fazla rekâtın secdesinden önce hatırlarsa döner, oturur ve sehiv secdesi yapar.
- Dört rekâtlı farzda son oturuştan sonra selam vermeyip beşinci rekâta kalkmak: secdeden önce fark ederse döner, sehiv secdesi yapar.
- İmamın sesli okunacak yerde gizli, gizli okunacak yerde sesli okuması.
Kaç rekât kıldığını unutursan
Rekât sayısında ilk kez şüpheye düşen namazı yeniden kılar. Bu durum sık oluyorsa kuvvetli kanaatine göre hareket eder; bir kanaate varamazsa az olan sayıyı esas alır, şüpheli her rekâtın sonunda oturup Tahiyyât okur ve namazın sonunda sehiv secdesi yapar.
Cemaatle kılarken
- İmamın hatası hem imama hem cemaate sehiv secdesi gerektirir; imam yapmazsa cemaat de yapmaz.
- Cemaatten birinin kendi hatası ne kendisine ne imama secde gerektirir.
- İmama sonradan yetişen (mesbûk) sehiv secdesinde imama uyar, sonra kalkıp namazını tamamlar; kendi başına tamamlarken yaptığı hata için ayrıca sehiv secdesi yapar.
- Kalabalık cuma ve bayram namazlarında karışıklık olmaması için sehiv secdesi yapılmaz.
Gerekmediği hâller
- Bir farz terk edilirse (unutarak da olsa) namaz bozulur; sehiv secdesiyle telafi edilmez, yeniden kılınır.
- Bir vacip bilerek terk edilirse sehiv secdesi yetmez; namaz yeniden kılınmalıdır.
- Sünnetin terki sehiv secdesi gerektirmez (ör. farzın üçüncü ve dördüncü rekâtında sure okumak).
- Birden çok hata olsa da tek sehiv secdesi yeterlidir.
- Sehiv secdesini unutup selamdan sonra konuşmak, kıbleden dönmek gibi namaza aykırı bir şey yapan için secde düşer, namaz iade edilmez.
Mezhep farkları
Sehiv secdesi Hanefîlere göre vacip, Şâfiîlere göre sünnettir. Hanefîler secdeyi selamdan sonra, Şâfiîler selamdan önce yapar; Mâlikîler eksiklikte selamdan önce, fazlalıkta sonra yapar. Rekât şüphesinde Mâlikî ve Şâfiîler ayrım yapmadan az olan sayıyı esas alır.
İlgili ayetler
- Bakara 2:286 —
Unutur, ya da yanılırsak bizi sorumlu tutma!
Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.
Sık sorulanlar
Sehiv secdesini yapmayı unuttum, namazım geçerli mi?
Selamdan sonra namaza aykırı bir şey (konuşmak, kıbleden dönmek gibi) yaptıysanız secde düşer ve namaz iade edilmez. Henüz yapmadıysanız hemen sehiv secdesini yaparsınız.
İlk oturuşu unutup kalktım, geri oturayım mı?
Oturmaya yakınsanız dönüp oturursunuz; ayağa kalkmaya yakınsanız dönmez, namazın sonunda sehiv secdesi yaparsınız.
İmamın arkasında hata yaptım, sehiv secdesi yapmalı mıyım?
Hayır. Cemaatte yalnız imamın hatası sehiv secdesi gerektirir; o zaman cemaat de imamla birlikte secde eder.
Farzın üçüncü rekâtında Fâtiha'dan sonra sure okudum, sehiv gerekir mi?
Hayır. Bu sünnete aykırıdır ama sehiv secdesi gerektirmez.
Elif'te
Elif'in Namaz Rehberinde namazın kılınışı adım adım anlatılır; hangi hatanın sehiv secdesi gerektirdiğinden emin olamadığında Elif'e Sor'a sorabilir, cevabın kaynağını görebilirsin.
Kaynaklar
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Hangi sebeplerle sehiv secdesi gerekir, nasıl yapılır?
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — Sehiv secdesi (s. 200–205)
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Namazda kaç rek'at kıldığında tereddüt eden ne yapmalıdır?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Sehiv secdesini yapmayı unutan ne yapmalıdır?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Son oturuşu yapmadan ayağa kalkan ne yapmalıdır?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Farzın 3. ve 4. rek'atında sure okuyana sehiv gerekir mi?
- TDV İslâm Ansiklopedisi — Sehiv secdesi
Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 30 Eylül 2026.