Abdest nasıl alınır? (Farzları ve sünnetleriyle adım adım)

Q: Abdest nasıl alınır? (Farzları ve sünnetleriyle adım adım)

Hanefî mezhebine göre abdestin dört farzı vardır: yüzü yıkamak, elleri ve kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başın dörtte birini mesh etmek ve ayakları topuklarla birlikte yıkamak. Sünnete uygun abdestte niyet edilip besmele çekilir; eller, ağız, burun, yüz ve kollar üçer kez yıkanır, baş, kulaklar ve ense mesh edilir, son olarak önce sağ, sonra sol ayak yıkanır.

Kısa cevap

Hanefî mezhebine göre abdestin dört farzı vardır: yüzü yıkamak, elleri ve kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başın dörtte birini mesh etmek ve ayakları topuklarla birlikte yıkamak. Sünnete uygun abdestte niyet edilip besmele çekilir; eller, ağız, burun, yüz ve kollar üçer kez yıkanır, baş, kulaklar ve ense mesh edilir, son olarak önce sağ, sonra sol ayak yıkanır.

Abdestin farzları (4)

Yüzü yıkamak.
Elleri ve kolları dirseklerle birlikte yıkamak.
Başın dörtte birini ıslak elle mesh etmek.
Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.

Farz olan bu işlemleri birer kez yapmaktır. Yıkanan organlarda hiç kuru yer kalmamalıdır; bu yüzden oje gibi suyun deriye ulaşmasını engelleyen tabakalar abdestten önce giderilir. Farzlar yerine getirildiğinde abdest geçerlidir.

Sünnete uygun abdest adım adım

Abdest almaya niyet edilir, eûzü-besmele çekilir.
Eller bileklere kadar üç kez yıkanır, parmak araları ovulur; yüzük varsa oynatılır.
Ağız ve dişler misvak, fırça veya başka bir yolla temizlenir.
Sağ avuçla ağza üç kez su verilip çalkalanır. Oruçlu olan, boğazına su kaçırmamaya dikkat eder.
Sağ avuçla burna üç kez su çekilir, her seferinde sol elle sümkürülür.
Yüz üç kez yıkanır. Sık sakalı olan, parmaklarıyla sakalın içini ovarak suyu kıl diplerine ulaştırır.
Önce sağ kol, sonra sol kol dirseklerle birlikte üçer kez yıkanır.
Islak elle başın dörtte biri veya tamamı bir kez mesh edilir.
Eller yeniden ıslatılır; işaret parmaklarıyla kulakların içi, başparmaklarla arkası, diğer parmakların dış yüzüyle ense mesh edilir.
Önce sağ ayak, sonra sol ayak topuklarla birlikte üçer kez yıkanır; parmak araları açılarak suyun ulaşması sağlanır.

Abdestten sonra kelime-i şehâdet getirmek müstehaptır. Vakit müsaitse ve hemen farz namaz kılınmayacaksa iki rekât nafile namaz kılınması tavsiye edilir.

Abdestin sünnetleri ve âdâbı

Niyet etmek, eûzü-besmele ile başlamak.
Önce elleri bileklere kadar yıkamak.
Ağza ve burna su vermek (mazmaza ve istinşak).
Önce sağ organları yıkamak.
Başın tamamını, kulakları ve enseyi mesh etmek.
Organları üçer kez ve ovarak yıkamak, parmak aralarını yıkamak.
Sıraya (tertibe) uymak, misvak veya fırça kullanmak.

Abdest alırken kıbleye yönelmek, suyu israf etmemek, ağza ve burna sağ elle su verip sol elle sümkürmek ve gereksiz konuşmamak abdestin âdâbındandır. Diyanet'e göre yalnız farzlarla alınan abdest geçerlidir; ancak sünnetleri bilerek terk etmek mekruhtur.

Dikkat edilecek noktalar

Kuru yer kalmaması: Hz. Peygamber, abdestte topukları kuru kalanları uyarmış ve abdestin tam alınmasını istemiştir (Ebû Dâvûd).
Su: Abdest temiz ve daha önce abdest veya gusülde kullanılmamış suyla alınır.
Engeller: Oje, ruj, boya gibi suyu geçirmeyen tabakalar çıkarılmadan abdest geçerli olmaz.
Sargı ve alçı: Açmak zarar verecekse sargının üzeri ıslak elle bir kez mesh edilir, kalan yerler yıkanır.
Abdest üstüne abdest: Abdestli iken yeniden abdest almak sevaptır.

Mezhep farkları

Niyet: Hanefîlere göre sünnettir; Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîlere göre farzdır.
Sıra (tertip): Şâfiî ve Hanbelîlere göre farzdır.
Ara vermeden yıkamak (muvâlât): Hanbelî ve Mâlikîlere göre farzdır; Mâlikîler organları ovmayı da farz sayar.
Başın meshi: Hanefîlere göre dörtte biri farz, tamamı sünnettir; Şâfiîlere göre başın bir kısmına ıslak elin değmesi yeterlidir; Mâlikî ve Hanbelîlere göre başın tamamı mesh edilir.
Ağız ve burun: Hanbelîler bunları yüzü yıkamanın içinde sayıp farz kabul eder.

İlgili ayetler

Mâide 5:6 — Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi…
Bakara 2:222 — Şüphesiz Allah çok tövbe edenleri sever, çok temizlenenleri sever.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

Abdest alırken niyet etmek şart mı?

Hanefîlere göre niyet sünnettir; niyetsiz alınan abdest de geçerlidir, ancak sevabına ermek için niyet edilmelidir. Diğer üç mezhebe göre niyet farzdır.

Sadece farzlarını yaparak abdest alınır mı?

Evet, farzlar yerine getirilince abdest geçerli olur. Ancak sünnetleri bilerek terk etmek mekruhtur.

Başın tamamını mesh etmek gerekir mi?

Hanefîlere göre başın dörtte birini mesh etmek farz, tamamını mesh etmek sünnettir.

Abdestliyken tekrar abdest almanın bir faydası var mı?

Evet. Hz. Peygamber, abdestli iken abdest alana on sevap yazılacağını bildirmiştir (Ebû Dâvûd).

Elif'te

Elif'teki İlmihal bölümünde temizlik ve abdest konuları sade bir dille anlatılır; namaz vakitleri ve ezan bildirimleri sayesinde abdestini vakit girmeden hazırlayabilir, aklına takılanı Elif'e Sor'a sorup cevabın dayandığı kaynağı görebilirsin.

Elif'i ücretsiz indir Diğer sorular

Kaynaklar

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.