Mest ve çorap üzerine mesh nasıl yapılır?

Mesh edilebilecek mestin şartları

1. Ayaklar yıkanarak alınmış bir abdestten sonra giyilmiş olmalı.
2. Ayakları topuklarla (aşık kemikleriyle) birlikte örtmeli.
3. Normal yürüyüşle yaklaşık 5 km veya daha fazla yürümeye dayanıklı olmalı.
4. Ayakta bağsız durabilecek kadar sağlam ve kalın olmalı.
5. Suyu emip hemen ayağa geçirmemeli.
6. Her birinde ayağın küçük parmağıyla ölçülen üç parmak genişliğinde delik, yırtık veya sökük bulunmamalı.

Ayakları bu şekilde örten bot, çizme ve potin de mest hükmündedir; abdestli giyildiyse üzerlerine mesh edilip çıkarılmadan namaz kılınabilir. Botun üstünde veya altında namaza engel bir pislik varsa temizlenmelidir.

Mesh nasıl yapılır?

1. Abdest alırken sıra ayaklara gelince eller ıslatılır.
2. Sağ elin parmakları sağ ayağın, sol elin parmakları sol ayağın üstüne, parmak uçları tarafına konur.
3. Parmaklar açık olarak eller, topuk hizasını geçinceye kadar geriye, bileğe doğru çekilir.
4. Mesh her ayak için bir kez yapılır.

Mestin altı, yanları, ökçesi ve konçu mesh edilmez. Hanefîlere göre mestin üstünde elin üç parmağı genişliğinde bir yerin mesh edilmesi yeterlidir.

Mesh süresi

• Mukim (yolcu olmayan): 1 gün 1 gece (24 saat).
• Yolcu: 3 gün 3 gece (72 saat).
• Süre mestin giyildiği andan değil, abdestin ilk bozulduğu andan başlar. Örneğin saat 12.00'de abdest alıp mestlerini giyen birinin abdesti 16.00'da bozulursa, mukim ise ertesi gün 16.00'ya kadar mesh edebilir.
• Mukim iken mesh eden kişi 24 saat dolmadan yolculuğa çıkarsa süreyi 72 saate tamamlar.
• Yolcu, 24 saat dolmadan yolculuğu biterse süreyi 24 saate tamamlar; 24 saat dolmuşsa mesh süresi bitmiştir.

Mesh yalnız abdest için geçerlidir. Gusül gereken durumda mestler çıkarılır ve ayaklar yıkanır.

Çorap, bot ve varis çorabı

• Çorap: Hanefî mezhebinin tercih edilen görüşüne göre çorap ancak mestin şartlarını taşıyorsa mesh edilebilir: yaklaşık 5 km yürümeye dayanıklı, bağsız durabilecek kadar kalın, aşık kemiklerini örten, suyu hemen geçirmeyen, içini göstermeyen ve üç parmak kadar yırtığı olmayan. Günlük kullanılan ince çoraplar bu şartları taşımadığı için Hanefîlere göre üzerlerine mesh edilmez.
• Bot ve çizme: Ayağı topuklarla birlikte örtüyorsa mest hükmündedir.
• Varis çorabı: Tedavi için giyilen özel çoraplar sargı hükmündedir; üzerine mesh edilebilir. Çorabın örtmediği, yıkanması gereken yerler ise yıkanır.

Meshi bozan şeyler

• Abdesti bozan her şey meshi de bozar; yeniden abdest alırken mestlerin üzerine tekrar mesh edilir.
• Mestlerden birinin çıkması veya ayağın çoğunun mestin konçuna kadar çıkması. Abdestli iken böyle olursa yalnız ayaklar yıkanır; tek mest çıkmış olsa da iki ayak birlikte yıkanır.
• Mesh ettikten sonra mestte üç parmak genişliğinde yırtık oluşması.
• Sürenin dolması. Abdestli olan mestlerini çıkarıp ayaklarını yıkar. Süre namaz içinde dolarsa namaz bozulur.

Ayakları yıkanarak alınmış abdest devam ederken (henüz mesh yapılmamışken) mestleri çıkarıp giymek abdesti bozmaz.

Mezhep farkları

• Çorap: Üstü deriyle kaplı veya tabanlı çoraplara mesh edilebileceğinde görüş birliği vardır. Mâlikî ve Şâfiîler bu nitelikte olmayan çoraplara meshi caiz görmez. Ebû Hanîfe de önce bu görüşteydi; vefatından kısa süre önce görüşünü değiştirdiği nakledilir. İmam Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'e göre kalın ve teni göstermeyen çoraplara mesh edilebilir. Hanbelîler sık dokunmuş ve uzun süre yürünebilecek çoraplara meshi caiz görür.
• Süre: Mâlikîlere göre mest çıkarılmadıkça ve gusül gerekmedikçe belli bir süre sınırı yoktur.
• Mesh miktarı: Mâlikîlere göre mestin üstünün tamamı, Hanbelîlere göre yarıdan fazlası mesh edilir; Şâfiîlere göre bir parmak kadar yer yeterlidir.

İlgili ayetler

• Mâide 5:6 — Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

Normal çorabın üzerine mesh edilir mi?

Hanefî mezhebine göre hayır. Çorabın mest gibi dayanıklı, kalın, suyu hemen geçirmeyen ve yürünebilecek nitelikte olması gerekir; ince günlük çoraplar bu şartları taşımaz.

Mesh süresi ne zaman başlar?

Mestin giyildiği andan değil, giydikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan başlar. Mukim için 24, yolcu için 72 saattir.

Mesh ettikten sonra mestimi çıkardım; abdestim ne olur?

Abdestiniz bozulmamışsa iki ayağınızı yıkamanız yeterlidir; yeniden abdest almanız gerekmez.

Botla namaz kılınabilir mi?

Ayağı topuklarla birlikte örten ve abdestli giyilen bot mest hükmündedir; üzerine mesh edilip çıkarılmadan namaz kılınabilir. Altında veya üstünde namaza engel pislik varsa temizlenmelidir.

Varis çorabı üzerine mesh olur mu?

Evet. Tedavi için giyilen varis çorabı sargı hükmündedir ve üzerine mesh edilebilir; açıkta kalan, yıkanması gereken yerler yıkanır.

Kaynaklar

1. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Mest üzerine mesh nasıl yapılır ve bunun şartları nelerdir?
2. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Çorap üzerine mesh etmek caiz midir?
3. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Çizme veya bot üzerine mesh caiz midir?
4. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Varis çorabı üzerine mesh yapılabilir mi?
5. Diyanet İşleri Başkanlığı, Namaz İlmihali (DİB Yayınları) — Mest üzerine mesh, s. 98–100
6. Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — Mestler üzerine meshetmek (s. 112–115)
7. TDV İslâm Ansiklopedisi — Mesh

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.

İlgili sorular

• Yolculukta (seferî) namaz nasıl kılınır?
• Abdesti bozan şeyler nelerdir?
• Abdest nasıl alınır? (Farzları ve sünnetleriyle adım adım)