Orucu bozan ve bozmayan şeyler nelerdir?

Q: Orucu bozan ve bozmayan şeyler nelerdir?

Ramazan orucunu bilerek yemek, içmek veya cinsel ilişki Hanefîlere göre hem kaza hem kefaret gerektirir. Gıda olmayan bir şeyi yutmak, isteyerek ağız dolusu kusmak, serum ve gıda iğnesi gibi durumlar sadece kaza gerektirir. Unutarak yiyip içmek, gıda vermeyen iğne ve aşı, göz damlası, kan vermek, elde olmadan kusmak ve boğaza bir şey kaçırmadan diş fırçalamak ise Diyanet'e göre orucu bozmaz.

Kısa cevap

Ramazan orucunu bilerek yemek, içmek veya cinsel ilişki Hanefîlere göre hem kaza hem kefaret gerektirir. Gıda olmayan bir şeyi yutmak, isteyerek ağız dolusu kusmak, serum ve gıda iğnesi gibi durumlar sadece kaza gerektirir. Unutarak yiyip içmek, gıda vermeyen iğne ve aşı, göz damlası, kan vermek, elde olmadan kusmak ve boğaza bir şey kaçırmadan diş fırçalamak ise Diyanet'e göre orucu bozmaz.

Hem kaza hem kefaret gerektirenler

Ramazan orucunda, niyet geceden yapılmışken bilerek ve mazeretsiz yapılırsa:

Cinsel ilişki — iki taraf için de kaza ve kefaret gerekir.
Gıda niteliğinde veya normalde yenip içilen bir şeyi bilerek yemek, içmek.

Kefaretle birlikte tövbe de gerekir. Şâfiîlere göre yeme-içmede yalnız kaza gerekir; kefaret cinsel ilişkiye mahsustur.

Sadece kaza gerektirenler

Hastalık, yolculuk gibi meşru bir mazeretle yiyip içmek.
Oruçlu olduğunu bilirken istemeden yutmak (ör. abdestte boğaza su kaçması, yüzerken su yutmak).
Taş, kâğıt, pamuk gibi gıda olmayan bir şeyi veya çiğ pirinç gibi normalde öyle yenmeyen bir şeyi yutmak.
Dişler arasında kalan nohut büyüklüğündeki bir kırıntıyı yutmak.
İmsak girmedi sanıp tan yeri ağardıktan sonra yemek ya da güneş battı sanıp erken iftar etmek.
İsteyerek ağız dolusu kusmak.
Unutarak yedikten sonra "orucum bozuldu" sanıp yemeye devam etmek.
Sigara, nargile ve ağızdan alınan ilaç.
Serum, gıda veya vitamin iğnesi, vücuda kan nakli, ağızdan aşı.

Orucu bozmayanlar

Unutarak yiyip içmek — hatırlayınca ağızdakini çıkarır, ağzını çalkalar ve oruca devam eder.
Gıda ve keyif vermeyen iğne ve aşılar (mümkünse iftardan sonraya bırakılması tavsiye edilir).
Göz damlası, burun damlası, kulak zarı sağlamsa kulak damlası.
Astım spreyi, dil altı ilaç, merhem ve ilaçlı bant.
Kan vermek, tahlil için kan aldırmak.
Diş fırçalamak ve ağız çalkalamak — boğaza kaçmadıkça. Macun kaçarsa oruç bozulur; oruçluyken macun kullanmamak tavsiye edilir.
Diş tedavisi ve uyuşturma iğnesi — boğaza su, kan veya ilaç kaçmadıkça.
Elde olmadan kusmak, miktarı ne olursa olsun.
Anjiyo, biyopsi, lokal anestezi; su veya gıda verilmeyen endoskopi.

Tıbbî uygulamalarla ilgili maddeler Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun 2005 tarihli "Orucu bozan ve bozmayan muayene ve tedavi yöntemleri" kararına dayanır.

Kefaret nedir, nasıl ödenir?

Kefaret, 60 gün ara vermeden oruç tutmaktır. Buna gücü yetmeyen 60 fakiri bir gün ya da bir fakiri 60 gün doyurur. Hanefîlere göre kefaret orucuna ara verilirse baştan başlanır (kadının adet hâli hariç). Birden fazla Ramazan'da bozulan oruçlar için tek kefaret yeterlidir, ama her bozulan gün ayrıca kaza edilir.

İlgili ayetler

Bakara 2:183 — Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı.
Bakara 2:184 — Tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutar.
Bakara 2:187 — …(tan yeri ağarıncaya) kadar yiyin, için. Sonra da akşama kadar orucu tam tutun.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

Unutarak yedim, orucum bozuldu mu?

Hayır. Hatırlar hatırlamaz ağzınızdakini çıkarıp oruca devam edersiniz. Ancak "nasılsa bozuldu" diye yemeye devam ederseniz kaza gerekir.

İğne ve aşı orucu bozar mı?

Gıda ve keyif vermeyen iğne ve aşılar bozmaz. Serum, vitamin ve gıda iğneleri ile kan nakli bozar.

Göz damlası ve astım spreyi orucu bozar mı?

Diyanet'e göre bozmaz.

Yıllarca oruç borcum var, nasıl kaza ederim?

Önce tutulmayan günlerin sayısı belirlenir; hiç tutulmadıysa her yıl için ihtiyaten 30 gün hesaplanır. Bayram günleri dışında kaza edilir; niyet "üzerimdeki ilk orucun kazasına" şeklinde yapılabilir.

Elif'te

Elif'in İmsakiyesinde bulunduğun yerin imsak ve iftar vakitleri gün gün listelenir; sahur hatırlatması kurabilirsin. Oruçla ilgili aklına takılan bir durumu Elif'e Sor'a sorabilirsin; cevabın dayandığı kaynağı da gösterir.

Elif'i ücretsiz indir Diğer sorular

Kaynaklar

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 30 Eylül 2026.