Oruç kefareti nedir, kazası ile farkı ne?

Q: Oruç kefareti nedir, kazası ile farkı ne?

Kaza, tutulamayan veya bozulan her oruç yerine bir gün oruç tutmaktır. Kefaret ise başlanmış bir Ramazan orucunu mazeretsiz ve bilerek bozan kişiye gereken ağır bir telafidir: iki kamerî ay veya 60 gün ara vermeden oruç tutmak; buna gücü yetmeyen 60 fakiri bir gün ya da bir fakiri 60 gün doyurur. Kefaretin yanında bozulan günün kazası ve tövbe de gerekir.

Kısa cevap

Kaza, tutulamayan veya bozulan her oruç yerine bir gün oruç tutmaktır. Kefaret ise başlanmış bir Ramazan orucunu mazeretsiz ve bilerek bozan kişiye gereken ağır bir telafidir: iki kamerî ay veya 60 gün ara vermeden oruç tutmak; buna gücü yetmeyen 60 fakiri bir gün ya da bir fakiri 60 gün doyurur. Kefaretin yanında bozulan günün kazası ve tövbe de gerekir.

Kaza ile kefaret arasındaki fark

Kaza: Hastalık, yolculuk, adet gibi bir mazeretle tutulamayan ya da hata, unutma sonrası devam etme gibi sebeplerle bozulan her oruç için gününe gün bir oruç tutulur. Bayram günleri dışında istenen zamanda tutulabilir.
Kefaret: Yalnız başlanmış bir Ramazan orucunu meşru bir mazeret olmadan kasten bozmak durumunda gerekir. Hata, unutma veya zorlama gibi kasıt bulunmayan durumlar kefaret gerektirmez.

Kefaret gereken durumda üç şey birlikte yapılır: kefaret, bozulan günün kazası ve tövbe.

Hangi durumlar kefaret gerektirir?

Hanefîlere göre başlanmış Ramazan orucu şu fiillerle bilerek ve mazeretsiz bozulursa hem kaza hem kefaret gerekir:

Cinsel ilişki — her iki taraf için de.
Gıda veya gıda hükmündeki ya da normalde yenip içilen bir şeyi bilerek yemek, içmek.

Orucu kasten bozmak Ramazan'ın hürmetine saygısızlık ve büyük günahtır. Hz. Peygamber orucunu bu şekilde bozanın kefaretle yükümlü olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Müslim).

Kefaret nasıl yerine getirilir?

İki kamerî ay veya 60 gün ara vermeden oruç tutulur.
Buna gücü yetmeyen kişi 60 fakiri bir gün ya da bir fakiri 60 gün doyurur.
Ayrıca bozulan oruç kaza edilir ve tövbe edilir.

Hanefîlere göre kefaret orucuna kadınların adet günleri dışında hiçbir sebeple ara verilmez. Yolculuk gibi bir sebeple ara verilirse tutulan günler nafile sayılır ve kefarete baştan başlanır.

Kadın, kefaret orucu sırasında adet görürse bu günlerde oruç tutmaz; adeti bitince ara vermeden kaldığı yerden devam eder ve iki ayı tamamlar.

Birden fazla oruç bozulduysa

Farklı Ramazanlarda da olsa mazeretsiz ve kasten bozulan bütün oruçlar için tek bir kefaret yeterlidir; ancak bozulan her gün ayrıca kaza edilir. Kefaret ödendikten sonra yeniden başlanıp kasten bozulan bir Ramazan orucu için yeni bir kefaret gerekir.

Çok sayıda kaza borcu olan kişi önce tutmadığı günlerin sayısını belirler; hiç tutmadığı yıllar varsa her yıl için ihtiyaten 30 gün hesaplar. Kaza oruçlarına "üzerimde borç olan ilk orucun kazasına" diye niyet edilebilir.

Mezhep farkları

Şâfiîlere göre Ramazan orucunu kasten yiyip içerek bozmak yalnız kaza gerektirir; kefaret cinsel ilişkiye mahsustur.

Diyanet, kefaret orucuna hastalık ve yolculuk sebebiyle ara verilebileceğini ve mazeret bitince kaldığı yerden devam edilebileceğini söyleyen mezheplerin görüşüyle de amel edilebileceğini belirtir.

İlgili ayetler

Bakara 2:184 — …tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutar.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

Unutarak yedim; kefaret gerekir mi?

Hayır. Unutarak yemek orucu bozmaz; hatırlayınca oruca devam edersiniz. Kefaret yalnız Ramazan orucunu bilerek ve mazeretsiz bozana gerekir.

Kefaret orucunu tutarken hastalandım veya yolculuğa çıktım, ne olur?

Hanefîlere göre ara verilirse kefarete baştan başlanır. Diyanet, hastalık ve yolculuk sebebiyle ara verip kalınan yerden devam edilebileceğini söyleyen mezheplerin görüşüyle de amel edilebileceğini belirtir.

Birkaç Ramazan'da oruç bozdum, her biri için ayrı kefaret mi gerekir?

Hayır. Hepsi için bir kefaret yeterlidir; ama bozulan her gün ayrıca kaza edilir. Kefaretten sonra yeniden kasten bozulan Ramazan orucu için yeni kefaret gerekir.

Elif'te

Elif'in Kaza Sayacı'na oruç kazası borcunu girip tuttukça düşebilir, kefaret orucu gibi uzun bir oruç dizisini Takip ekranında gün gün işaretleyebilirsin. Kendi durumunla ilgili soruyu Elif'e Sor'a sorabilirsin.

Elif'i ücretsiz indir Diğer sorular

Kaynaklar

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.