Oruca nasıl niyet edilir, sahur ne zamana kadar yenir?

Niyet nasıl yapılır?

Niyet orucun şartıdır; niyetsiz tutulan oruç geçerli olmaz. Kalben niyet etmek yeterlidir, niyeti dille de söylemek mendup (güzel) görülmüştür. Oruç tutmak için sahura kalkmak da niyet sayılır.

• Ramazan'ın her günü için ayrı niyet edilir.
• Ramazan orucu için "yarınki orucu tutmaya" diye genel bir niyet yeterlidir; ama geceden ve "yarınki Ramazan orucuna" diye belirleyerek niyet etmek daha faziletlidir.
• Kaza, kefaret ve adak oruçlarında hangi oruç olduğu belirtilir: "falanca kaza orucuna" gibi.

Niyetin vakti: hangi oruca ne zamana kadar?

• Ramazan orucu, belli bir güne adanan oruç ve nafile oruç: Güneş battıktan sonra başlar, ertesi gün güneşin tepe noktasına gelmesinden yaklaşık 10 dakika öncesine kadar sürer. İmsaktan sonra niyet edilecekse, imsaktan beri hiçbir şey yenip içilmemiş ve oruca aykırı bir şey yapılmamış olmalıdır.
• Kaza, kefaret ve belli bir güne bağlı olmayan adak oruçları: Güneş battıktan sonra başlar, en geç imsak vaktine kadar niyet edilmelidir. İmsaktan sonra yapılan niyetle bu oruçlar geçerli olmaz.

Sahur: hükmü ve son vakti

Sahur, oruç tutacak kişinin imsak vaktinden önce gece yediği yemektir. Hz. Peygamber sahura kalkmış, ümmetine de tavsiye etmiş ve sahurda bereket olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Müslim). Fakihler buna dayanarak sahura kalkmanın ve sahuru geciktirmenin sünnet olduğunu söylemiştir. Sahur orucun geçerlilik şartı değildir; ama oruca güç verdiği ve seher vaktini dua ve istiğfarla değerlendirmeye vesile olduğu için ihmal edilmemelidir.

Sahuru son vakte bırakmak müstehap olmakla birlikte bu, imsak vaktinin girmesiyle sınırlıdır. Vaktin girip girmediğinden şüphe edilirken yiyip içmek mekruhtur.

İmsak vakti ve ezan

Takvimlerde gösterilen imsak, orucun başladığı vakittir: tan yerinin ağarması (fecr-i sâdık). Aynı zamanda yatsı vaktinin çıkıp sabah namazı vaktinin girdiği andır. Türkiye'de Ramazan'da ezan imsak vaktinin başlamasıyla okunur.

1. Ezan başlayınca yeme-içme bırakılır; ezan bitene kadar yemeye devam edilmez.
2. Ezan başladığı sırada ağızda bulunan lokmayı yutmakta sakınca yoktur.
3. İmsak girmedi sanıp tan yeri ağardıktan sonra yiyen kişinin orucu bozulur ve kaza gerekir.

Mezhep farkları

Şâfiî mezhebine göre nafile dışındaki bütün oruçlara (Ramazan dâhil) geceden, en geç imsaka kadar niyet edilmelidir; imsaka kadar niyet edilmemişse o günün orucu geçerli olmaz. Nafile oruçlara ise öğleden önceye kadar niyet edilebilir. Şâfiî mezhebinde sahura kalkmak tek başına niyet yerine geçmez.

İlgili ayetler

• Bakara 2:187 — …(tan yeri ağarıncaya) kadar yiyin, için.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

Niyeti dille söylemek şart mı?

Hayır. Kalben niyet etmek yeterlidir; dille söylemek güzel görülmüştür. Oruç için sahura kalkmak da niyet sayılır.

Sahura kalkamadım, gece de niyet etmedim. Orucum geçerli mi?

Ramazan orucu için imsaktan beri bir şey yiyip içmediyseniz, güneşin tepe noktasına gelmesinden yaklaşık 10 dakika öncesine kadar niyet ederek orucunuzu tutabilirsiniz. Şâfiî mezhebine göre ise Ramazan orucuna geceden niyet şarttır.

Ezan okunurken yemeye devam edebilir miyim?

Hayır. Ramazan'da ezan imsak vaktiyle birlikte okunduğu için ezan başlayınca yeme-içme bırakılır. Sadece o anda ağızda olan lokmayı yutmakta sakınca yoktur.

Kaza orucuna sabah niyet edebilir miyim?

Hayır. Kaza, kefaret ve belli bir güne bağlı olmayan adak oruçlarına en geç imsak vaktine kadar niyet edilmelidir; hangi oruç olduğu da belirtilir.

Kaynaklar

1. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Oruca ne zaman ve nasıl niyet edilir?
2. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — İmsak nedir, ne zaman başlar?
3. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Sahur yemeğinin dindeki önemi nedir?
4. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Orucu bozup sadece kazayı gerektiren durumlar
5. TDV İslâm Ansiklopedisi — Sahur

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.

İlgili sorular

• Orucu bozan ve bozmayan şeyler nelerdir?
• Avrupa'da yazın yatsı ve imsak vakti nasıl belirlenir?
• Nafile oruçlar: Pazartesi-Perşembe, Muharrem, Şevval ve diğerleri