ElifNafile oruçlar: Pazartesi-Perşembe, Muharrem, Şevval ve diğerleri
Kısa cevap
Hz. Peygamber'in tuttuğu veya tavsiye ettiği başlıca nafile oruçlar: Pazartesi ve Perşembe, Ramazan'dan sonra Şevval'de altı gün, Muharrem ayı ve özellikle Aşure (9-10 veya 10-11 Muharrem), Zilhicce'nin ilk dokuz günü ve Arefe, her hicrî ayın 13, 14 ve 15. günleri ve bir gün tutup bir gün ara verilen Davud orucu. Ramazan Bayramı'nın 1. günü ve Kurban Bayramı'nın dört günü oruç tutmak yasaktır.
Haftalık ve aylık nafile oruçlar
- Pazartesi ve Perşembe: Hz. Peygamber bu günlerde oruç tutardı. Pazartesi orucunu soranlara, o günün kendisinin doğduğu ve peygamber olarak gönderildiği (ya da Kur'an'ın kendisine vahyedildiği) gün olduğunu söylemiştir (Müslim).
- Eyyâm-ı bîd (aydınlık günler): Ayın en parlak olduğu, her hicrî ayın 13, 14 ve 15. günleri. Hz. Peygamber her ay bu günlerde oruç tutmayı tavsiye etmiştir (Ebû Dâvûd, Tirmizî).
- Davud orucu: Bir gün oruç tutup bir gün tutmamak. Hz. Peygamber bunu en faziletli nafile oruç olarak nitelemiştir (Buhârî, Müslim).
Yılın belli günlerindeki nafile oruçlar
- Şevval'de altı gün: Ramazan'dan sonra Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehaptır. Hz. Peygamber, Ramazan'ı tutup ardından Şevval'den altı gün tutanın bütün yılı oruçlu geçirmiş gibi olacağını bildirmiştir (Müslim). Peş peşe veya ara vererek tutulabilir.
- Muharrem ve Aşure: Hz. Peygamber Ramazan'dan sonra en faziletli orucun Muharrem'de tutulan oruç olduğunu bildirmiştir (Müslim). Muharrem'in 10. günü olan Aşure'de oruç tutmak bazı âlimlere göre sünnettir; Hz. Peygamber'in 9. günü de tutmak istemesi sebebiyle 9-10 veya 10-11 Muharrem günlerinin birlikte tutulması daha doğru görülmüştür.
- Zilhicce'nin ilk dokuz günü ve Arefe: Zilhicce'nin ilk dokuz gününde oruç tutmak müstehaptır; tamamı veya birkaç günü tutulabilir. Hz. Peygamber, Arefe orucunun önceki ve sonraki yılın günahlarına kefaret olmasını Allah'tan umduğunu bildirmiştir (Müslim). Hacda olanların ise Arefe günü oruç tutmaması daha uygundur.
- Receb ve Şaban: Hz. Peygamber bu aylarda diğer aylara göre daha çok nafile oruç tutmuş, ama Ramazan dışında hiçbir ayın tamamını oruçlu geçirmemiştir. Bu iki ayı aralıksız oruçla geçirmenin dinî dayanağı yoktur; kişi gücü yettiğince dilediği kadar nafile oruç tutabilir.
Oruç tutmanın yasak ve mekruh olduğu günler
- Ramazan Bayramı'nın 1. günü ve Kurban Bayramı'nın dört günü oruç tutmak tahrîmen mekruhtur (yasaktır). Bayramlar yeme, içme ve sevinç günleridir.
- Yalnız Aşure günü oruç tutmak mekruh görülmüştür; bir gün öncesi veya sonrası ile birlikte tutulur.
- Yalnız Cuma günü nafile oruç tutmak tenzîhen mekruhtur; bir gün önce veya sonra da tutulursa sakınca yoktur. Cuma günü kaza veya adak orucu tutulabilir.
- Şek günü: Şaban'ın son günü mü, Ramazan'ın ilk günü mü olduğu şüpheli olan günde oruç tutmak mekruhtur; Hz. Peygamber Ramazan'ı bir iki gün önceden oruçla karşılamayı yasaklamıştır.
- Visal orucu: İki veya daha fazla günü arada iftar etmeden birleştirerek oruç tutmak mekruhtur.
Nafile oruca niyet ve kaza borcu
Nafile oruca, akşamdan ertesi gün güneşin tepe noktasına gelmesinden yaklaşık 10 dakika öncesine kadar niyet edilebilir; imsaktan sonra niyet edilecekse o vakte kadar bir şey yenip içilmemiş olmalıdır.
Bir oruçta hem kazaya hem nafileye birlikte niyet etmek geçerli değildir. Şevval'de tutulan nafile oruç Ramazan kazasının yerine geçmez; Ramazan'dan kalan oruçların ayrıca kaza edilmesi farzdır. Şevval'de kaza orucuna niyet edilirse o gün kaza orucu olarak sayılır.
Sık sorulanlar
Şevval orucunu kaza orucuyla birlikte tutabilir miyim?
Tek oruçta hem kazaya hem nafileye niyet edilemez. Şevval'de kaza orucuna niyet ederseniz kaza orucu tutmuş olursunuz; Şevval'in altı günü için ayrıca nafile niyetiyle oruç tutmanız gerekir.
Şevval'in altı gününü peş peşe tutmak şart mı?
Hayır. Peş peşe tutulabileceği gibi ara verilerek de tutulabilir. Bayramın ilk günü oruç tutulmaz.
Sadece Aşure günü oruç tutabilir miyim?
Yalnız Aşure günü (10 Muharrem) oruç tutmak mekruh görülmüştür. Bir gün öncesi veya sonrasıyla birlikte, yani 9-10 ya da 10-11 Muharrem olarak tutmak daha doğrudur.
Sadece Cuma günü oruç tutmak caiz mi?
Yalnız Cuma günü nafile oruç tutmak tenzîhen mekruhtur; bir gün önce veya sonra da oruç tutarsanız sakınca kalmaz. Cuma günü kaza veya adak orucu tutmak ise mekruh değildir.
Elif'te
Elif'te Pazartesi-Perşembe oruç hatırlatmasını açarsan önceki akşam haber verir. Hicrî takvim ve dini günler hatırlatmalarıyla Aşure, Arefe ve eyyâm-ı bîd günlerini takip edebilir, tuttuğun nafile oruçları Takip ekranında işaretleyebilirsin. Sahur hatırlatıcısı ve İmsakiye nafile oruçta da işine yarar.
Kaynaklar
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Oruç tutulması yasak olan günler hangileridir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Bayram günlerinde oruç tutulur mu?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Şevval orucunun hükmü nedir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Muharrem ayının fazileti ve 10 Muharrem'de oruç
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Zilhicce ayında ve Arefe gününde oruç tutmanın fazileti
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Eyyâm-ı bîd (aydınlık günler) orucu
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Davud orucu nedir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Cuma günleri oruç tutmanın hükmü nedir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Üç ayların dindeki yeri ve bu aylarda oruç tutmanın hükmü
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kandillerde oruç tutmayla ilgili dinî bir gereklilik var mıdır? (Pazartesi-Perşembe orucu)
Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.