Özür sahibi kimdir, abdesti nasıl olur?

Kısa cevap

İdrar kaçırma, sürekli burun kanaması, yaradan devamlı akıntı veya istihâze kanaması gibi abdesti bozan bir rahatsızlık, bir namaz vakti boyunca abdest alıp namaz kılacak kadar bile kesilmiyorsa kişi özür sahibi sayılır. Hanefî mezhebine göre özür sahibi her namaz vakti için bir abdest alır; bu abdestle vakit içinde dilediği kadar farz ve nafile namaz kılar. Vaktin çıkmasıyla abdesti bozulur.

Özür ve özür sahibi ne demektir?

Abdesti bozan ve süreklilik gösteren bedenî rahatsızlıklara özür, bu durumdaki kişiye özür sahibi denir. Örnekler:

İdrarını veya yelini tutamamak.
Burnun ya da bir yaranın sürekli kanaması, yaradan devamlı irin veya sarı su gelmesi.
Hastalık sebebiyle gözden, kulaktan veya memeden gelen sürekli akıntı.
Kadınlarda âdet ve lohusalık dışında, bir hastalıktan kaynaklanan kanama (istihâze).
İdrar torbası kullanmak zorunda olanlar ve tedavisi tıbbi cihaza bağlı bazı hastalar.

Ne zaman özür sahibi olunur, ne zaman çıkılır?

Başlangıç: Özür, bir namaz vaktinin başından sonuna kadar abdest alıp o namazı kılacak kadar bir süre bile kesilmeden devam etmelidir.
Devam: Sonraki her namaz vaktinde özür en az bir kez görülürse kişi özür sahibi olmaya devam eder.
Bitiş: Bir namaz vaktinin tamamında özür hiç görülmezse özür sahipliği sona erer.

Özür sahibinin abdesti

Özür sahibi her namaz vakti için abdest alır.
Bu abdestle vakit içinde dilediği kadar farz ve nafile namaz, kaza namazı, cenaze ve bayram namazı kılabilir, Mushaf'ı tutabilir.
Namaz vaktinin çıkmasıyla abdesti bozulur. Örneğin sabah için alınan abdest güneş doğunca biter.
Vaktin girmesi abdesti bozmaz: Güneş doğduktan sonra (bayram veya kuşluk namazı için) alınan abdestle, başka bir şey bozmadıkça öğle vaktinin sonuna kadar, cuma dâhil namaz kılınabilir.
Özrü dışındaki bir sebeple de abdesti bozulur. İdrarını tutamayan birinin burnu kanarsa abdesti bozulmuş olur.

Elbiseye bulaşan akıntı

Özür sahibinin elbisesine veya bedenine özrü sebebiyle bulaşan kan, irin, idrar ve benzeri maddeler, özür devam ettiği sürece namaza engel değildir. Yıkansa bile kısa sürede yeniden bulaşacaksa yıkamak gerekmez. Ancak alınan tedbirlerle tekrar bulaşmayacaksa temizlenmelidir.

Bu hükümler dinin kolaylık ilkesinin bir sonucudur: Allah kişiyi gücünün yettiği ölçüde sorumlu tutar.

Mezhep farkları

Şâfiî: Özür sahibi aynı vakit içinde de olsa her farz namaz için ayrı abdest alır.
Mâlikî: Özür sahibinin abdesti vaktin girmesi veya çıkmasıyla bozulmaz; yalnız özrü dışında abdesti bozan bir şeyle bozulur. Diyanet'e göre özrü kişiyi ileri derecede sıkıntıya sokan ve abdest almakta ciddi zorluk yaşayan kimse bu görüşle amel edebilir.
İmamlık: Hanefîlere göre özür sahibi yalnız kendisi gibi özürlü olanlara imamlık yapabilir; Şâfiîlere göre özürlü olmayanlara da imamlık yapabilir.

İlgili ayetler

Bakara 2:185 — Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez.
Bakara 2:286 — Allah bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

İdrar kaçırma sorunum var; her namaz için ayrı abdest mi almalıyım?

Özür sahibi sayılıyorsanız Hanefîlere göre her namaz vakti için bir abdest yeterlidir; o vakit içinde dilediğiniz kadar namaz kılabilirsiniz. Şâfiîlere göre her farz namaz için ayrı abdest gerekir.

İdrar torbası kullanan kişi nasıl namaz kılar?

İdrar torbası kullanmak zorunda olanlar özür sahibidir. Her vakit için bir abdest alır, o vakit içinde dilediği kadar farz ve nafile namaz kılar.

Çamaşırıma bulaşan akıntıyı her namazdan önce yıkamam gerekir mi?

Özür devam ettiği ve yıkasanız da yeniden bulaşacağı sürece gerekmez; namazınız geçerlidir. Tedbirle tekrar bulaşmayacaksa temizlemeniz gerekir.

Özür sahibi cemaate imam olabilir mi?

Hanefîlere göre yalnız kendisi gibi özür sahibi olanlara imamlık yapabilir; Şâfiîlere göre özürlü olmayanlara da imamlık yapabilir.

Elif'te

Özür sahibinin abdesti vakte bağlı olduğu için vaktin ne zaman girip çıktığını bilmek önemlidir; Elif'in namaz vakitleri ve ezan bildirimleri bunu kolaylaştırır. Kendi durumunu Elif'e Sor'a sorup cevabın dayandığı kaynağı görebilirsin.

Elif'i ücretsiz indir Diğer sorular

Kaynaklar

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.