Fitre (sadaka-i fıtr) nedir, kimlere verilir?

Kısa cevap

Fitre (sadaka-i fıtr), Ramazan Bayramı'na ulaşan ve temel ihtiyaçları ile borçları dışında nisap miktarı malı olan Müslüman'ın, kendisi ve ergenlik çağına girmemiş çocukları için vermesi vacip olan sadakadır. Bir fitre, bir kişinin bir günlük orta hâlli yiyecek bedelidir. Bayramdan önce, tercihen bayram namazından önce verilmesi daha faziletlidir. Anne-baba, dede-nine, çocuk-torun, eş ve zengine verilmez; yoksul kardeş ve akrabalara verilebilir.

Fitre nedir, kimlere vaciptir?

Fitre, insan olarak yaratılmanın ve Ramazan Bayramı'na ulaşmanın şükrü olarak verilen, vacip bir sadakadır; vacip oluşu sünnetle sabittir (Buhârî, Müslim).

Ramazan Bayramı'na kavuşan, temel ihtiyaçları ve bir yıllık borçları dışında nisap miktarı (80,18 gram altın veya bu değerde) malı olan Müslüman fitre vermekle yükümlüdür.
Zekâttan farklı olarak bu malın üzerinden bir yıl geçmesi ve malın artıcı (nema veren) olması gerekmez.
Kişi kendisinin ve ergenlik çağına girmemiş çocuklarının fitresini verir. Bayramdan önce doğan bebek için de fitre verilir.
Anne-baba, büyük çocuklar, eş ve kardeşler için fitre vermek zorunlu değildir; ama onlar adına verilirse geçerli olur.

Ne zaman verilir?

Hanefîlere göre fitre bayramın birinci günü tan yeri ağarınca vacip olur.
Ramazan içinde de verilebilir; fakirin bayram ihtiyacını karşılaması için bayramdan önce vermek daha iyidir. Bayram namazından önce verilmesi müstehaptır.
Bayram sabahına kadar verilmediyse bayram günlerinde verilir.
Bayramdan sonraya bırakmak mekruhtur; vaktinde verilmeyen fitre borç olarak kalır ve ilk fırsatta ödenir.

Fitre ne kadar, nasıl hesaplanır?

Fitrenin amacı, fakirin içinde yaşadığı toplumun hayat standardına göre bir günlük yiyeceğini karşılayıp bayram sevincine ortak olmasıdır. Bu yüzden günümüzde bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktar ölçü alınır. Fitre buğday, arpa, hurma, üzüm gibi maddelerden verilebileceği gibi bunların değeri para olarak da verilebilir; fakirin yararına olan tercih edilir.

Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı her yıl Ramazan'da fitrenin en düşük miktarını açıklar; imkânı olanın daha fazla vermesi güzeldir.

Geçim standartları ülkeden ülkeye farklı olduğu için fitre, kişinin bulunduğu yere göre belirlenen miktarda verilir. Yurt dışında yaşayıp fitre vakti Türkiye'de bulunan kişi Türkiye'nin şartlarına göre verir.

Kimlere verilir, kimlere verilmez?

Fitre, verenin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir. Hanefîlere göre şunlara verilmez:

Anne, baba, büyükanne, büyükbaba.
Çocuklar ve torunlar.
Eş — karı-koca birbirine fitre veremez.
Zengin, yani temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı malı olan kişi ve babası zengin olan küçük çocuk.

Zengin olmayan kardeş, amca, dayı, hala, teyze ve çocuklarına, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalideye fitre verilebilir.

Cami, okul, köprü, yol gibi yerlere fitre verilmez; fitre ihtiyaç sahibine mülk olarak verilmelidir.

Fitreler bir fakire de, birkaç fakire de verilebilir; bir kişiye verilen miktarın bir fitreden az olmaması daha uygundur.

Mezhep farkları

Şâfiî mezhebine göre fitre farzdır ve nisap şartı aranmaz: bayram günü ve gecesine yetecek azığı olan zengin-fakir her Müslüman fitre verir. Varlıklı kişi Müslüman eşi, çocukları, anne-babası ve diğer yakınları için de verir.

Şâfiîlere göre fitre Ramazan'ın ilk günlerinden itibaren verilebilir; meşru mazeret olmadan bayramın birinci günü güneş battıktan sonraya bırakmak haramdır. Şâfiîlere ve İmam Ebû Yûsuf'a göre gayrimüslime fitre verilmez.

Sık sorulanlar

Fitreyi kardeşime verebilir miyim?

Evet. Kardeşiniz zengin değilse fitrenizi ona verebilirsiniz. Anne-baba, dede-nine, çocuk-torun ve eşe ise verilmez.

Bayramdan birkaç gün önce doğan bebek için fitre gerekir mi?

Evet. Fitrenin sebebi bayrama sağ olarak kavuşmaktır; bayramdan önce doğan bebek için fitre verilir.

Fitre para olarak verilebilir mi?

Evet. Buğday, arpa, hurma gibi maddelerden verilebileceği gibi bunların değeri para olarak da verilebilir; fakirin yararına olanı seçmek daha uygundur.

Avrupa'da yaşıyorum; fitreyi Türkiye'deki miktara göre mi vereyim?

Hayır. Fitre, bulunduğunuz yerin geçim standardına göre belirlenen miktarda verilir. Ancak fitre vaktinde Türkiye'de bulunuyorsanız Türkiye'nin şartlarına göre verirsiniz.

Geçen yılların fitresini vermedim, ne yapmalıyım?

Vaktinde verilmeyen fitreler düşmez; mümkün olan ilk fırsatta ödenmelidir.

Elif'te

Elif'teki Zekât Hesaplayıcı ekranında fitreni de hesaplayabilirsin; zekât için nisabı altın veya gümüş esasına göre seçmek mümkündür. Bayram ve diğer dini günler için hatırlatma alabilir, aklına takılanı Elif'e Sor'a sorabilirsin.

Elif'i ücretsiz indir Diğer sorular

Kaynaklar

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.