İtikâf nedir, nasıl yapılır?

İtikâf nedir, hükmü nedir?

İtikâf, sözlükte bir yere bağlanıp kalmak demektir. Dinî terim olarak akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına gelmiş bir Müslüman'ın, beş vakit namaz kılınan bir mescitte Allah'a yakınlık niyetiyle bir süre kalmasıdır.

• Vacip itikâf: Adanan (nezir) itikâf.
• Sünnet itikâf: Ramazan'ın son on gününde yapılan itikâf. Hanefîlere göre sünnet-i kifâyedir: bir yerde bazı Müslümanların yapmasıyla sünnet ihya edilmiş olur.
• Nafile (müstehap) itikâf: Bunların dışında, Ramazan'da veya başka zamanda yapılan itikâf.

Hz. Peygamber'in Ramazan'da, özellikle son on gününde itikâfa girdiği birçok hadiste bildirilir (Buhârî, Müslim).

İtikâfın şartları

• Niyet etmek.
• Cünüplük, hayız ve nifas hâlinde olmamak.
• Erkeklerin cemaatle beş vakit namaz kılınan bir camide itikâfa girmesi. Cuma kılınan camide itikâf daha faziletlidir.
• Hanefîlere göre oruç yalnız vacip (adak) itikâfta şarttır.

Süre: Diyanet'in fetvasına göre nafile itikâfın en azı bir gündür; İmam Ebû Yûsuf günün yarısından fazlasını, İmam Muhammed bir saati de yeterli görür. Adanan itikâf, adanan süre boyunca oruçla yapılır.

İtikâfta neler yapılır, ne zaman camiden çıkılır?

İtikâftaki kişi camide yer, içer ve uyur; ihtiyacı olan şeyleri mümkünse camide tedarik eder. Vaktini namaz, Kur'an okuma, istiğfar, dua, zikir ve faydalı dinî eserler okumakla geçirmesi, gereksiz konuşmaması müstehaptır.

Şu durumlarda camiden çıkabilir, itikâfı bozulmaz:

• Tuvalet, abdest ve gerektiğinde gusül gibi tabii ihtiyaçlar.
• Bulunduğu camide cuma kılınmıyorsa cuma namazı için başka bir camiye gitmek.
• Canına veya malına zarar gelmesinden korkmak ya da zorla çıkarılmak; bu durumda başka bir camiye geçer.

Cenaze namazı veya hasta ziyareti için çıkılamaz. Bu zorunlu hâller dışında camiden çıkmak itikâfı bozar.

İtikâfı bozan şeyler

• Zorunlu bir ihtiyaç olmadan camiden çıkmak.
• Cinsel ilişki — bütün mezheplere göre bozar.
• Hayız ve nifas hâlinin başlaması; aklı gideren bayılma, sarhoşluk gibi durumlar.

Hanefî mezhebindeki hâkim görüşe göre bozulan sünnet bir itikâfın tamamlanması veya kaza edilmesi gerekmez; istenirse yeniden itikâfa girilir. Adanan (vacip) itikâf bozulursa kaza edilir.

Kadınlar ve mezhep farkları

Hanefîlere göre camide itikâf erkeklere mahsustur; kadınlar evlerinin namaz kılmak için ayırdıkları bir yerinde itikâfa girer.

Şâfiî mezhebine göre mescit dışında itikâf caiz değildir; kadın kocasından izin alarak mescitte itikâfa girer. Şâfiîlere göre itikâfın hiçbir çeşidinde oruç şart değildir.

İlgili ayetler

• Bakara 2:187 — Bununla birlikte siz mescitlerde itikafta iken eşlerinize yaklaşmayın.

Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.

Sık sorulanlar

Kadınlar itikâfa girebilir mi?

Evet. Hanefîlere göre kadınlar evlerinin namaz için ayırdıkları bir yerinde itikâfa girer. Şâfiî mezhebine göre ise kocasından izin alarak mescitte itikâf yapar.

İtikâf için Ramazan'ın son on gününün tamamında kalmak şart mı?

Hayır. Sünnet olan, Hz. Peygamber gibi son on günü itikâfla geçirmektir; ama nafile itikâf daha kısa süreyle de yapılabilir. Diyanet'in fetvasına göre nafile itikâfın en azı bir gündür; İmam Muhammed bir saati de yeterli görür.

İtikâftayken cenaze namazına çıkabilir miyim?

Hayır. Cenaze namazı veya hasta ziyareti için camiden çıkmak itikâfı bozar. Tuvalet, abdest, gusül ve cuma namazı gibi zorunlu ihtiyaçlar için çıkılabilir.

İtikâfta oruç tutmak şart mı?

Hanefîlere göre yalnız adanan (vacip) itikâfta oruç şarttır. Ramazan'ın son on günündeki itikâf zaten oruçla geçer. Şâfiîlere göre hiçbir itikâfta oruç şart değildir.

Kaynaklar

1. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — İtikâf nedir, nasıl yapılır?
2. TDV İslâm Ansiklopedisi — İ'tikâf

Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.

İlgili sorular

• Orucu bozan ve bozmayan şeyler nelerdir?
• Oruca nasıl niyet edilir, sahur ne zamana kadar yenir?
• Nafile oruçlar: Pazartesi-Perşembe, Muharrem, Şevval ve diğerleri