Kurban kimlere vaciptir?
Kısa cevap
Hanefî mezhebine göre kurban; akıllı, ergenlik çağına girmiş, seferî (yolcu) olmayan ve borçları ile temel ihtiyaçları dışında 24 ayardan 80,18 gram altın veya bu değerde para ya da eşyaya sahip her Müslümana vaciptir. Zekâttan farklı olarak bu malın artıcı olması ve üzerinden bir yıl geçmesi şart değildir. Şartları taşıyan karı, koca ve yetişkin çocuklardan her biri ayrı ayrı yükümlüdür.
Kurban kesmekle yükümlü olmanın şartları
- Müslüman olmak.
- Akıllı ve ergen olmak: akıl sağlığı yerinde olmak ve buluğa ermek.
- Mukim olmak: bayram günlerinde seferî (yolcu) olan kişiye kurban vacip değildir.
- Dinen zengin sayılmak: borçları ve temel ihtiyaçları dışında 24 ayardan 80,18 gram (20 miskal) altına ya da bu değerde para veya mala sahip olmak.
Bu şartları taşıyan kişinin kurban kesmesi gerekir; bu miktar mala sahip olmayan kişi kurban kesmek zorunda değildir.
Zekât nisabından farkı
Kurbanda da ölçü 80,18 gram altın değeridir; ancak zekâttan iki önemli farkı vardır:
- Malın artıcı (nâmî) olması gerekmez: temel ihtiyaç fazlası eşya ve mallar da hesaba katılır.
- Üzerinden bir yıl geçmesi şart değildir: malın ne zamandan beri elde bulunduğuna bakılmaz.
Din İşleri Yüksek Kurulu, günümüzde aşırı değer kaybettiği için gümüşün nisap ölçüsü olmaya elverişli olmadığını, kurban yükümlülüğünde de altının esas alınmasının daha uygun olduğunu belirtir.
Eşler ve aile fertleri ayrı ayrı mı keser?
İbadetlerde yükümlülük bireyseldir ve İslâm'da aile fertleri arasında mal ayrılığı esastır. Bu nedenle Hanefîlere göre karı, koca ve yetişkin çocuklardan şartları taşıyan her biri ayrı ayrı kurban kesmekle yükümlüdür; aile reisinin kesmesi diğerlerinden yükümlülüğü düşürmez.
Şâfiî mezhebine göre ise aile için bir kurban kesmek sünnet-i kifâyedir; aileden birinin kesmesiyle hepsi için sünnet yerine gelir. Kurul, bu görüşün nisaba asgari düzeyde sahip aileler için daha uygun olduğunu belirtir.
Kurbanın hükmü: vacip mi sünnet mi?
Kurban, Allah'a yaklaşmak ve O'nun rızasını kazanmak için belirli şartları taşıyan hayvanı usulüne uygun kesmektir. Kurban Bayramı'nda kesilen kurbana udhiye, hacda kesilene hedy denir.
- Hanefî mezhebi: tercih edilen görüşe göre kurban vaciptir.
- Mezheplerin çoğu: udhiye kurbanını sünnet kabul eder.
Hükmü ne olursa olsun kurban, Müslüman toplumların şiarı sayılan ve asırlardır dinî hayatımızda önemli yer tutan bir ibadettir.
Kurban ne zaman kesilir?
Kesim vakti, bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazından sonra, kılınmayan yerlerde fecirden (sabah namazı vakti girdikten) sonra başlar. Hanefîlere göre bayramın 3. günü akşamına kadar sürer; Şâfiîlere göre 4. gün gün batana kadar kesilebilir. Bu süre içinde gece de kesilebilir, ancak gündüz kesmek daha uygundur.
İlgili ayetler
- Kevser 108:2 —
O Halde, Rabbin için namaz kıl, kurban kes.
- Hac 22:37 —
Onların etleri ve kanları asla Allah'a ulaşmaz.
Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.
Sık sorulanlar
Kurban için malın üzerinden bir yıl geçmesi gerekir mi?
Hayır. Zekâttan farklı olarak kurbanda malın üzerinden bir yıl geçip geçmediğine ve artıcı olup olmadığına bakılmaz.
Eşim kurban kesti, benim de kesmem gerekir mi?
Hanefîlere göre siz de borç ve temel ihtiyaçlarınız dışında 80,18 gram altın değerinde mala sahipseniz ayrıca kurban kesmekle yükümlüsünüz. Şâfiîlere göre aileden birinin kesmesi yeterlidir.
Bayramda yolculukta olan kişi kurban keser mi?
Hanefîlere göre kurban, seferî (yolcu) olmayan kişiye vaciptir; bayramda seferî olan kişiye kurban vacip değildir.
Kurban bayram namazından önce kesilebilir mi?
Hayır. Bayram namazı kılınan yerlerde kesim vakti bayram namazından sonra başlar; namaz kılınmayan yerlerde ise sabah namazı vakti girdikten sonra kesilebilir.
Elif'te
Kurban Bayramı ve diğer dini günler Elif'in hicrî takviminde görünür; dini gün hatırlatmaları bir gün önceden haber verir. Bayramda sevdiklerine tebrik kartı paylaşabilir, aklına takılan bir soruyu kaynak gösteren Elif'e Sor'a sorabilirsin.
Kaynaklar
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kimler kurban kesmekle yükümlüdür?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban ibadetinin mahiyeti ve hükmü nedir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Ailede zengin olan karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban yükümlülüğünde gümüşün nisabını ölçü almak uygun mudur?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban kesim vakti ne zaman başlar ve biter?
Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.