ElifKurban nasıl kesilir, hisseli kurban ve eti nasıl dağıtılır?
Kısa cevap
Kurbanlık hayvan kamerî yıla göre koyun ve keçide 1, sığır ve mandada 2, devede 5 yaşını doldurmuş olmalıdır; 6 ayını tamamlamış gösterişli koyun da kurban edilebilir. Büyükbaş hayvana yedi kişiye kadar ortak olunur ve hisseler kesimden önce belirlenir. Kesimde besmele çekilir, "Bismillahi Allahü ekber" denir. Etin üçte biri yoksullara, üçte biri akraba ve komşulara verilip üçte biri evde bırakılması tavsiye edilir.
Kurbanlık hayvanın yaşı ve nitelikleri
Yaş sınırı Hz. Peygamber'in sünnetiyle belirlenmiştir ve kamerî yıl esas alınır:
- Koyun ve keçi: 1 yaş. 6 ayını tamamlamış koyun, bir yaşındaki gibi gösterişli ise kurban edilebilir. Bu istisna yalnız koyuna aittir; keçi, sığır ve deve besili olsa da yaşını doldurmadan kurban olmaz.
- Sığır ve manda: 2 yaş.
- Deve: 5 yaş.
Hayvanın sağlıklı, organları tam ve besili olması gerekir. Kurban olmayanlar: ağır hasta, zayıf ve düşkün, kesim yerine gidemeyecek kadar topal, bir veya iki gözü kör, boynuzlarından biri veya ikisi kökünden kırık; dili, kuyruğu, kulakları veya memelerinin yarısı kesik, dişlerinin tamamı veya çoğu dökük hayvanlar.
Engel olmayanlar: doğuştan boynuzsuz olmak, şaşılık, hafif topallık veya hafif hastalık, bir kulağın delik ya da yırtık olması.
Hisseli kurban: büyükbaşa kaç kişi ortak olur?
- Büyükbaş hayvana yedi kişiye kadar ortak olunabilir. Hayvan ortak satın alınabileceği gibi, alındıktan sonra da yedi kişiyi geçmemek şartıyla başkaları ortak edilebilir.
- Her hisse yedide birden az olmamalıdır.
- Hissedarlar kesimden önce belirlenmelidir; kesildikten sonra hayvana yeni ortak eklenemez.
- Ortakların hepsinin niyeti ibadet olmalıdır. Biri bayram kurbanına, diğeri adak, akîka veya nafile kurbana niyet edebilir.
- Küçükbaş hayvan (koyun, keçi) yalnız bir kişi adına kesilir.
Kurban nasıl kesilir?
- Vaktinde kesin: bayram namazı kılınan yerlerde namazdan sonra başlar, Hanefîlere göre bayramın 3. günü akşamına kadar sürer. Gündüz kesmek daha uygundur.
- Kurban niyetiyle kesin: kurbanı bizzat kesmek esastır; vekâlet verilen kişi de kurban niyetiyle ve sahibi adına keser.
- Besmele çekin: kesim sırasında "Bismillahi Allahü ekber" denir. Hanefîlere göre besmele kasten terk edilirse eti yenmez; unutularak terk edilirse yenir.
- Dilerseniz ayet okuyun: Kurul, kesim sırasında En'âm suresinin 79 ve 162-163. ayetlerinin okunabileceğini belirtir.
Kurban eti nasıl dağıtılır?
Kurban etinin üçe bölünmesi tavsiye edilir: bir bölümü kurban kesemeyen yoksullara, bir bölümü akraba, tanıdık ve komşulara verilir, bir bölümü de evde yenir. Hanefî mezhebine göre etin tamamı evde bırakılabilir; ancak durumu iyi olanların, ihtiyaç sahiplerinin arttığı dönemlerde etin çoğunu hatta tamamını dağıtması daha uygundur. Şâfiî mezhebine göre etin az da olsa bir kısmının fakirlere verilmesi gerekir.
Adak kurbanı farklıdır: etinden adayan kişi, eşi, anne-babası, çocukları, torunları ve zenginler yiyemez; tamamı yoksullara verilir.
Vekâletle kurban kestirmek
Kurban malî bir ibadet olduğu için vekâletle de kestirilebilir. Kurul'a göre bu organizasyonlarda şunlara dikkat edilmelidir:
- Vekâlet sözlü, yazılı, telefon veya internetle verilebilir.
- Hayvan kurbanlıkta aranan şartları taşımalı ve kurban günleri içinde kesilmelidir.
- Her hissedar en az yedide bir hisseye kaydedilmeli; hissedarlar belirlenmeden hayvanlar topluca kesilmemelidir.
- Kesim ücreti, kurbanın eti, derisi veya sakatatından karşılanmamalıdır.
- Hissedarların etleri karıştırılmamalı; et, sahibine ya da onun rızasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalıdır.
İlgili ayetler
- Hac 22:37 —
Fakat ona sizin takvanız (Allah'a karşı gelmekten sakınmanız) ulaşır.
- Kevser 108:2 —
O Halde, Rabbin için namaz kıl, kurban kes.
Alıntılar Diyanet İşleri Başkanlığı mealindendir; ayetin tamamı için bağlantılar Diyanet'in Kur'an-ı Kerim portalına gider.
Sık sorulanlar
Bir büyükbaşa kaç kişi ortak olabilir?
En fazla yedi kişi. Her hisse yedide birden az olmamalı ve hissedarlar kesimden önce belirlenmelidir.
Aynı büyükbaşa hem bayram kurbanı hem adak için ortak olunur mu?
Evet. Ortakların hepsinin niyeti ibadet olduğu sürece biri bayram kurbanına, diğerleri adak, akîka veya nafile kurbana niyet edebilir.
Kurban etinin hepsini evde bırakabilir miyim?
Hanefî mezhebine göre bırakabilirsiniz; ancak üçe bölüp yoksullara ve yakınlara dağıtmak tavsiye edilir. Muhtaçların çok olduğu dönemlerde etin çoğunu dağıtmak daha uygundur.
Kesimde besmeleyi unutursam ne olur?
Hanefîlere göre unutularak besmele çekilmemişse hayvanın eti yenir; kasten terk edilirse yenmez. Şâfiîlere göre her iki durumda da eti yenir.
Kasabın ücretini kurbanın derisiyle ödeyebilir miyim?
Hayır. Kurul'a göre kesim ücreti kurbanın eti, derisi veya sakatatından karşılanmamalıdır.
Elif'te
Kurban Bayramı'nın tarihini Elif'in hicrî takviminde görebilir, dini gün hatırlatması ile bir gün önceden haberdar olabilirsin. Sevdiklerine bayram tebrik kartı paylaşabilir, hacda kesilen kurban (hedy) için Hac & Umre rehberine göz atabilirsin.
Kaynaklar
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurbanlık hayvanların yaşlarında aranacak asgari sınır nedir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban edilecek hayvanlar hangi nitelikleri taşımalıdır?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurbanlık olarak satın alınan hayvana sonradan başkaları ortak edilebilir mi?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Akika, adak, udhiyye ve nafile kurbanlar için aynı büyükbaşa ortak olunabilir mi?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban keserken besmele çekilmesinin hükmü ve okunacak dualar
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban eti nasıl değerlendirilmelidir?
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Vekâletle kurban organizasyonlarında uyulması gereken esas ve şartlar
- Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban kesim vakti ne zaman başlar ve biter?
Bu sayfa Diyanet kaynaklarından derlenmiştir. Hükümler Hanefî mezhebi esas alınarak verilmiştir; mezhep farkı olan yerler ayrıca belirtilmiştir. Kişisel durumunuz için bir din görevlisine veya Diyanet'in soru-cevap hattına danışın. Son güncelleme: 5 Ekim 2026.